Cze 18, 2014

Opublikowany by | 0 Comments

Co to jest stowarzyszenie

Co to jest stowarzyszenie

W wielu krajach na całym świecie istnieje mnóstwo pojęć, które możemy łatwo i bezproblemowo zrozumieć. Istnieje również mnóstwo słów bliskoznacznych, które Jeske rozumiemy, a drugie już nie koniecznie. Jest to spowodowane tym, że coraz częściej używamy różnego rodzaju zamienników dla danego wyrażenia. Skupmy się dzisiaj na stowarzyszeniach. Ogólnie rzecz ujmując stowarzyszenie to nic innego jak organizacja społeczna (zrzeszenie) powoływana przez grupę osób mających wspólne cele lub zainteresowania.  Natomiast w naszym kraju specjalnymi odmianami stowarzyszeń, oddzielnie uregulowanymi w przepisach prawa i mającymi specjalne cele, są: partie polityczne, komitety wyborcze, związki wyznaniowe, organizacje pracodawców, związki zawodowe i cechy rzemieślnicze. Cechą wspólną wszystkich tych organizacji jest działalność nie-zarobkowa. Jak widać samo zagadnienie stowarzyszenia nie jest trudne, ale widzimy, że takich stowarzyszeń może być bardzo dużo, które zajmują się całkiem różnymi rzeczami  sprawami związanymi z funkcjonowaniem państwa i społeczeństwa. W Polsce istnieją również rodzaje stowarzyszeń, a są to mianowicie: Stowarzyszenia zwykłe, Stowarzyszenie ogrodowe oraz Związek stowarzyszeń. W tym wypadku związek stowarzyszeń jest szczególnym rodzajem stowarzyszeniem, ponieważ skupia osoby prawne w celach nie-zarobkowych. Takie stowarzyszenia są w mowie potocznej nazywane „stowarzyszeniem rejestrowym”. Jego głównymi założeniami są: związek stowarzyszeń może zostać powołany przez co najmniej trzy inne stowarzyszenia, członkami związku stowarzyszeń mogą być inne osoby prawne o celu nie-zarobkowym, na przykład: fundacje, lokalne organizacje turystyczne. Osoby fizyczne oraz osoby prawne o celu zarobkowym czyli na przykład spółki prawa handlowego, spółdzielnie mogą być jedynie członkami wspierającymi.

Więcej
Cze 15, 2014

Opublikowany by | 0 Comments

Strukturalizm języka

Strukturalizm języka

STRUKTURALIZM

1 STRUKTURALNA = TEORETYCZNA KONCEPCJA JĘZYKA
1.1 Kazańska polska szkoła językoznawcza – współtwórcy strukturalnego modelu języka: Baudouin de Courtenay, Kruszewski, Jacobson (nazwa – FONOLOGIA), de Saussure
1.2 ZAŁOŻENIE: INWARIANTNE I WARIANTNE MOMENTY W FONETYCE – pkt. wyjścia do wyróżnienia ANTYNOMII:
SUBSTANCJA*1 – FORMA językowa głoski (pojęcie abstrakcyjne)
FORMA + FUNKCJA: to co inwariantne – funkcja odróżniania znaczeń (podstawa)
LANGUE (inwariant, język, forma) – PAROLE (wariant, mówienie, realizacja)*
SYNCHRONIA – DIACHRONIA (podwójna stabilność głosek)

2 HUMBOLDT (1767 – 1835)
2.1 ZNAKI SZCZEGÓLNE:
1810 – założenie Uniwersytetu w Berlinie
RELATYWIZM JĘZYKOWY
ANTROPOLOGIA JĘZYKOWA
2.2 JĘZYK A MÓWIENIE
MOWA to jedyna realność języka; język istnieje tylko jako forma parole, w mowie i piśmie
JĘZYK to to, co jest stałe; definiowany podobnie, jak forma w strukturalizmie; rozróżniany
jako GOTOWE DZIEŁO – έργον
jako NARASTAJĄCE DZIAŁANIE – ένέργεία

3 FERDINAND DE SAUSSURE
3.1 ZNAKI SZCZEGÓLNE:
wykłady w Genewie 1906-1910: nie publikuje
1916: CH. BALLY + A. SÉCHAYE – publikacja Kursu językoznawstwa ogólnego (do lat 70. funkcjonowała tylko wersja zawierająca notatki Bally’ego, w kolejnych wydaniach uwzględniono również notatki Séchaye’a
3.2 TWÓCA STRUKTURALIZMU – I KIERUNKU LINGWISTYCZNEGO, tj. traktującego język jako byt autonomiczny, nie posługującego się terminologią zaczerpniętą z innych dziedzin nauki2
3.3 PODSTAWOWE ZAŁOŻENIA METODOLOGICZNE
PLANY/PŁASZCZYZNY/PRZEJAWY/ASPEKTY JĘZYKA:
LANGUE – system, forma
PAROLE – tekst, mowa, realizacja systemu
ODDZIELENIE JĘZYKOZNAWSTWA ZEWNĘTRZNEGO OD WEWNĘTRZNEGO
ODRÓŻNIENIE JĘZYKOZNAWSTWA DIACHRONICZNEGO I SYNCHRONICZNEGO
3.4 DEFINICJE LANGUE I PAROLE
PAROLE: działanie indywidualne (nie u wszystkich użytkowników jednakowe); zmienne; jedyne, pojedyncze; nieprzewidywalne; poprzedza langue; dostępna badaniu
LANGUE: stabilne (stałe ≠ niezmienne), społeczne (wspólne wszystkim użytkownikom), wspólny kod językowy; czysta pasywność; rodzaj skarbu złożonego w umysłach podmiotów mówiących – uruchomiony w momencie rozpoczęcia procesu mownego; zasadniczy, konieczny dla istnienia parole; system
WNIOSEK: do langue mamy dostęp wyłącznie przez parole; parole jest odpowiedzialne za zmiany zachodzące w langue – użytkownicy języka zmieniają system (zmiany w langue powstają zawsze na płaszczyźnie parole
przedmiotem badań jest langue
3.5 JĘZYKOZNAWSTWO ZEWNĘTRZNE I WEWNĘTRZNE
ZEWNĘTRZNE: język wiązany jest z rzeczywistością pozajęzykową*
WEWNĘTRZNE: język jako system sam w sobie, inherentny
3.6 SYNCHRONIA I DIACHRONIA: język nie interesuje użytkowników jako dziedzictwo, ale jako TREASURE jest w pewnym STANIE, co oznacza, że są w nim elementy i relacje między elementy
BADANIA SYNCHRONICZNE: badające język taki, jaki jest dany społeczności mówiącej w określonym czasie
BADANIA DIACHRONICZNE: badające język w ewolucji – konieczny jest podział okresu historycznego na plany, osi czasu na odcinki*3

3.7 POJĘCIA METODOLOGICZNE
LANGUE: to system znaków
ZNAK:
cf. starożytność: wyraz jako etykietka rzeczy; język jako zbiór wyrazów, wyraz jako narzędzie poznania
DEFINICJA ZNAKU: coś (forma wizualna, brzmieniowa), co stoi w miejsce czegoś innego, ale trzeba widzieć w tym treść – brak, nieobecność; połączenie formy i znaczenia (treści)
STRUKTURALIZM: zainteresowanie wyrazem jako znakiem językowym; dostrzegalna stojąca zamiast treści forma; usunięcie wyrazu pozbawia konieczności istnienia świata realnego
BUDOWA ZNAKU JĘZYKOWEGO
znak językowy składa się z 1. OBRAZU (OBLICZA4) AKUSTYCZNEGO
= FORMA = SINGINIANT
2. OBRAZU (OBLICZA) POJĘCIOWEGO
= TREŚĆ = SINGNIFIÉ
których nie trzeba widzieć: forma wywołuje zawsze jeden obraz pojęciowy; treść znaku językowego pojawia się w umyśle w skutek oblicza akustycznego.
znak językowy jest BYTEM PSYCHICZNYM5, niematerialnym, jest POJĘCIEM ABSTRAKCYJNYM o dwu aspektach nierozłącznych, wzajemnie się wywołujących i warunkujących (recto i verso – znak jak dwie strony kartki papieru)

WŁASNOŚCI ZNAKU JĘZYKOWEGO:
ARBITRALNY (więź między signifiant a signifié jest nieuzasadniona logicznie ani naturalnie)#
KONWENCJONALNY (nieumotywowany niczym innym poza konwencją)#
# E. BENVENISTE (językoznawca): dla samych użytkowników znak nie jest arbitralny – mówiący jest skazany na więź, nie może jej zmienić; ten, a nie inny znak przyporządkowany jest danemu fragmentowi rzeczywistości – DWA WYMIARY ARBITRALNOŚCI:
1. konwencja między signifiant a signifié;
2. konwencja między znakiem a desygnatem;
ZASADY KONWENCJI NARZUCAJĄ SIĘ CZŁONKOM SPOŁECZNOŚCI – NIEARBITRALNOŚĆ; KLASYFIKACJA ZNAKÓW (SYMBOLE – powiązanie jest czysto konwencjonalne)
LINEARNY (znaki rozwijają się na linii tekstu, nie następują równocześnie – wzajemne uzgodnienie + sens tekstu jest na końcu – długotrwałość procesu)
1.2 OPOZYCJA: WARTOŚĆ A ZNACZENIE ZNAKU
ZNACZENIE ZNAKU to rezultat przyporządkowania, czyli arbitralnego skojarzenia, signifiant z signifié (signifié uzależnione od desygnatu)
WARTOŚĆ ZNAKU nie wynika z obiektywnych cech znaku, ale z relacji między znakiem a innymi znakami systemu; to część zawartości pojęciowej wynikająca z relacji z innymi znakami systemu; to ogół cech, atrybutów wyciągniętych z relacji z innymi znakami
FRAGMENT RZECZYWISTOŚCI POZAJĘZYKOWEJ →POLE SEMANTYCZNE
PODOBNE ZNACZENIE OBIEKTYWNE → DEFINIOWANIE RÓŻNICUJĄCE (a ≠ b) → WARTOŚĆ RÓŻNICUJĄCA (ujawnia się w kontekście): OPOZYCJA powstaje przez określenie różnicujące znaku, pozwala odróżnić znaczenie
1.3 OPOZYCJA: RELACJE SYNTAGMATYCZNE A RELACJE PARADYGMATYCZNE
RELACJE SYNTAGMATYCZNE
SYNTAGMA to każda kombinacja, czyli połączenie dwu lub kilku jednostek językowych obecnych w tekście i następujących po sobie; od składników wyrazu po zdanie
DEFINICJA: RELACJE SYNTAGMATYCZNE = OŚ TEKSTU = OŚ SYNTAGMATYCZNA = LINIA TEKSTU to RELACJE NASTĘPSTWA (np. związek zgody i rządu) i PRZYLEGANIA (np. spójnik „i”) syntagm rozwijających się w tekście, istniejących in presentia (istnieją naocznie w zdaniu [uczeń↔czyta↔książkę]; tekst przeciwstawiony langue)
RELACJE SYNTAGMATYCZNE wynikają z zasady LINEARNOŚCI znaku
PRZEDSTAWIENIE
RELACJE PARADYGMATYCZNE = ZWIĄZKI ASOCJACYJNE = SKOJARZENIOWE to skojarzenia między znakami istniejące in absentia (poza tekstem, poza łańcuchem mowy, w świadomości użytkownika), są wielokierunkowe i tworzą różne opozycje; ze względu na poziom skojarzenia można podzielić je na następujące KLASY
np. nauczanie – w obrębie jednego słowa: in presentia wywołuje in absentia: skojarzenie na poziomie signifiant (brzmienia znaku)
POZIOM SINGNIFIANT I POZIOM SIGNIFIÉ: rodzina wyrazów – nauczyciel, uczyć, nauka, nauczać (relacje rozbudowane)
POZIOM SIGNIFIÉ: synonimia – edukacja, wykształcenie, szkolenie, szkolnictwo (in absentia)
POZIOM SŁOWOTWÓSTWA: naucz-anie – skojarzenie z grupą słów tworzonych przez określony formant (relacje rozbudowane)
POZIOM SIGNIFIANT: podobieństwo brzmienia, np. rymy
LANGUE stanowi koherentną (spójną) całość, a więc SYSTEM, w którym każdy element jest zdefiniowany, tj. określony przez ogół relacji z innymi elementami systemu; relacje te są różnicujące, wskazują na wartość elementu; LANGUE to fenomen społeczny, pasywny, bo zmagazynowany w świadomości jako ogół relacji paradygmatycznych, wspólny dla społeczeństwa KOD6
PAROLE to akt indywidualny, aktywny, elementy występują w nim w relacjach syntagmatycznych, in presentia
NAUKA JĘZYKA rozpoczyna się budowaniem wiedzy o relacjach syntagmatycznych, w miarę narastania umiejętności językowych, powiększa się sfera znajomości relacji paradygmatycznych
4 FUNKCJONALIZM7
4.1 FUNKCJONALIZM SZKOŁY PRASKIEJ (PRASKIEGO KOŁA STRUKTURALNEGO, PRASKIEGO STRUKTRALIZMU)
SKŁAD MIĘDZYNARODOWY: ros., czes., pol.; JĘZYKI PUBLIKACJI: fr., niem., czes.
JACOBSON: funkcje języka, językoznawstwo w psychiatrii (afazja), przeniesienie strukturalizmu praskiego na grunt amerykański, przeniesienie aparatury pojęciowo-metodologicznej z fonologii na morfologię; rozszerzenie klasyfikacji funkcji językowych BÜHLERA (3+3)
TRUBIESKOJ/TRUBIECKI: czołowy fonolog praski, publ. niem., wpływ Baudouina de Courtenay i Kruszewskiego
MUKAŘOVSKY: Teoria monologu i dialogu, pierwsza typologia języka mówionego
V. MATHESIUS: składnia funkcjonalna
B. HAVRANEK: bilingwizm, kontakty językowe
4.2 CHARAKTERYSTYKA KIERUNKU
JĘZYK to system funkcjonalny, celowościowy, motywowany potrzebą komunikacji społecznej – jego funkcją jest KOMUNIKACJA
BADANIE JĘZYKA to badanie funkcji elementów systemu ze względu na komunikację
z funkcji komunikacyjnej wynika funkcja ROZRÓŻNIANIA ELEMENTÓW – stąd ZASADA OPOZYCYJNOŚCI
każdy element systemu pozostaje w opozycji do innych elementów systemu; opisać funkcję to inaczej wskazać opozycję między elementami systemu
na płaszczyźnie fonicznej (signifiant) należy odróżnić dźwięki jako jednostki fizyczne (DŹWIĘKI) oraz dźwięki jako elementy systemu funkcjonalnego (FONEMY) – TRUBIECKOY: należy wyróżnić w dźwiękach jednostki znaczące (fonemy)
ZADANIA FONOLOGII
ustalić INWENTARZ FONEMÓW
ustalić RELACJE SYSTEMOWE (OPOZYCJE)
ustalić FUNKCJE JĘZYKOWE
Język służy PRZEKAZYWANIU TREŚCI PSYCHICZNYCH – trzeba odróżnić:
FUNKCJE EMOCJONALNE:
subiektywna
ekspresywna
nastawiona na signifiant (formę)
FUNKCJE INTELEKTUALNE
obiektywna
komunikatywna
nastawiona na signifié (treść)
4.3 TRUBIECKOY – POJĘCIA FONOLOGII
FONEM – najmniejsza jednostka systemu językowa; funkcja: rozróżnianie znaczenia w opozycji
WARIANTY FONEMU: FAKULTATYWNE LUB KOMBINATORYCZNE (POZYCYJNE)
OPOZYCJE FONOLOGICZNE – skutek istnienia relewantnych cech językowych
PRYWATYWNA – C:Ø (Jacobson rozwinął tę opozycję w morfologii jako opozycję członu nacechowanego i członu nienacechowanego)
GRADUALNA – dot. trójkąta samogłoskowego
EKWIPOLENTNE – X:Y (r:l = drżąca:boczna)
4.4 JACOBSON
MORFOLOGIA – rozszerzenie aparatu pojęciowo-metodologicznego z płaszczyzny fonologicznej
OPOZYCJE BINARNE: badanie zawartości opozycyjnej morfemów ze względu na ich funkcję – bliskie opozycji prywatywnej – cf. 4.3.
NEUTRALIZACJA OPOZYCJI – mimo to można rozróżnić znaczenie w kontekście i w przypadku kontynuacji zdania poprzedniego
ROZWINIĘCIE OPOZYCJI DE SAUSSURE’OWSKICH:
relacje syntagmatyczne = RELACJE TEKSTOWE (parole)
relacje paradygmatyczne = RELACJE SYSTEMOWE (langue)
SKOJARZENIE RELACJI Z PSYCHOLOGICZNYM KOJARZENIEM POJĘĆ
KOJARZENIE NA ZASADZIE PODOBIEŃSTWA = RÓWNOŚCI dotyczy RELACJI (wewnątrz-) SYSTEMOWYCH: tworząc tekst dokonuje się SELEKCJI znaków językowych oraz SUBSTYTUCJI, tj. podstawienia zamiast jednego elementu drugiego, w zależności od wymagań tekstu
KOJARZENIE NA ZASADZIE STYCZNOŚCI KONKRETNEJ LUB ABSTRAKCYJNEJ dotyczy RELACJI (wewnątrz-) TEKSTOWYCH: dostosowanie wyrazów do kontekstu
ROZSZERZENIE RELACJI NA INNE PŁASZCZYZNY JĘZYKOWE:
każde zjawisko o charakterze językowym, tj. symbolicznym, wchodząc w relacje z innymi elementami systemu językowego, opiera się na zasadzie styczności lub równości
przejawia się to między innymi na płaszczyźnie STYLU:
METONIMIA: styczność pojęciowa; stosunek inkluzyjny pojęć
METAFORA: podobieństwo (równość) elementów; stosunek ekskluzywny
ZNAKI JĘZYKOWE odnoszone są do samego kodu językowego (RELACJA WEWNĘTRZNA) , ale również do TEKSTU JAKO KONTEKSTU przekazu (komunikatu), w którym następuje kombinacja oparta na ZASADZIE STYCZNOŚCI (RELACJA ZEWNĘTRZNA)
AFAZJA: MODEL SELEKCJA-KOMBINACJA posłużył Jacobsonowi do BINARNEJ TYPOLOGI AFAZJI; zaburzenia mogą przebiegać na poziomie
SELEKCJI – oznacza to brak umiejętności dobrania odpowiednich słów (oś paradygmatyczna)
STYCZNOŚCI – oznacza efekt „mówienia telegraficznego”, tj. nieumiejętność ułożenia spójnego tekstu, lub samo wskazywanie, tj. nieumiejętność skomponowania jakiegokolwiek tekstu (oś syntagmatyczna)
ZASTĄPIENIE ZASADY LINEARNOŚCI ZASADĄ BINARNOŚCI (nie stwierdzone explicite, ale implikowane przez innych badaczy)
zasada struktury binarnej wyprowadzona z fonologii – z zasady OPOZYCJI – uogólniona została na wszystkie zjawiska językowe (składnia, morfologia itd.)
cechy dystynktywne mogą zachodzić jednocześnie, a nie tylko linearnie – linearność nie wyklucza binarności, ponieważ zasada binarności DOTYCZY TYLKO ANALIZY JEDNOSTEK JĘZYKOWYCH, np. Pilny uczeń czyta książkę.
ZASADA LINEARNOŚCI – następstwo znaków.
ZASADA BINARNOŚCI
nacechowany=wyselekcjonowany: wymaga biernika nacechowany=wyselekcjonowany: biernik
FONEM to WIĄZKA CECH DYSTYNKTYWNYCH występujących JEDNOCZEŚNIE, ALINEARNIE.
TEST KOMUTACYJNY pozwala wyznaczyć MORFEMU (CIĄG FONEMÓW) pełniące funkcję leksykalna lub fleksyjną
OPOZYCJI szukamy w SYSTEMIE (oś paradygmatyczna), w TEKŚCIE szukamy KONTRASTÓW
ANALIZA MORFOLOGICZNA musi być oparta na OPOZYCJACH BINARNYCH
CZŁON (MORFEM) RELEWANTNY – CZŁON NIERELEWANTNY
(np. dom-ek vs dom-Ø)
CZŁON NACECHOWANY – NIENACECHOWANY (np. robi-ę [osoba] vs robić)
CZŁON ODRÓŻNIAJĄCY – UTOŻSAMIANY
CZŁON OKREŚLAJĄCY – OKREŚLANY (rozróżnienie jest podstawą segmentacji tekstu)
(np. Pilny uczeń czyta* książkę. – * verbum finitum podporządkowany osobą i liczbą podmiotowi, choć jest elementem konstytutywnym zdania)
RELACJA BINARNOŚCI
to podstawowy mechanizm organizujący strukturę
wyznacza dychotomiczny schemat analizy cech dystynktywnych struktury (+ lub –)
stanowisko neutralne (+ / – , np. bezdźwięczność dźwięcznej w wygłosie) – stało się podstawą do powstania GRAMATYKI PŁYNNEJ (floue)
jest asymetryczna i nieciągła
ZASADA BINARNOŚCI obowiązuje bezwzględnie.
KLASYFIKACJA FORM BINARNYCH PODOBIEŃSTWO – STYCZNOŚĆ
opozycja przeniesiona na stylistykę pozwala wyróżnić metonimię i metaforę
rozwijanie dyskursu może odbywać się wzdłuż różnych linii semantycznych: TOPIC = TEMAT wprowadza, poprzedza REMAT (w następnym zdaniu staje się tematem)
TEMAT → REMAT: przez opozycję lun styczność
OPOZYCJA odnosi się do PROCESU METAFORYCZNEGO
STYCZNOŚĆ odnosi się do PROCESU METONIMICZNEGO
POEZJA – metafora; PROZA – metonimia (chodzi o informację)
ROMANTYZM, SYMBOLIZM – metafora; REALIZM – metonimia
3.2 FUNKCJE JĘZYKOWE: BÜHLER I JACOBSON – MODEL STRUKTURALNY AKTÓW MOWY – charakterystyka wzajemnych relacji elementów aktu mowy
BÜHLER:
FUNKCJA EKSPRESYWNA = EMOTYWNA (APELU)– relacja nadawca : komunikat
FUNKCJA IMPRESYWNA = KONOTATYWNA – relacja odbiorca : komunikat
FUNKCJA DENOTATYWNA = PRZEDSTAWIENIOWA – relacja kod : kontekst; skierowana ku signifié
+ JACOBSON:
FUNKCJA FATYCZNA – relacja obiektywna komunikat : komunikat
FUNKCJA METAJĘZYKOWA – relacja komunikat : kod
FUNKCJA POETYCKA – relacja estetyczna kod (nieobiektywny) : kod (znak obiektywny); skierowana ku signifiant; uprzywilejowana forma poetycka wypowiedzenia, prymat podobieństwa nad stycznością – metaforyzacja; poeta dokonuje selekcji form językowych z osi paradygmatycznej ze względu na stosunek ekwiwalencji jednostek językowych
ZARZUT WOBEC MODELU JACOBSONA: rozróżnienie oparte nie na kryteriach językowych, ale psychologicznych i semantycznych
INNE MODELE FUNKCJI JĘZYKOWYCH:
MICHAEL HALIDAY (3)
KERBET-ORIKION
3.3 SKŁADNIA FUNKCJONALNA
PODSTAWOWE ZAŁOŻENIA:
funkcją języka jest komunikacja
funkcje elementów opisuje się poprzez wskazanie opozycji
perspektywa funkcjonalna zdania nie jest sprzeczna z ujęciem logicznym, ale analiza logiczna nie ma nic wspólnego z analizą funkcjonalną
VILÉM MATHESIUS
SZYK ZDANIA JEST RÓŻNY W ZALEŻNOŚCI OD BINARNEJ STRUKTURY INFORMACYJNEJ; UZALEŻNIONY JEST OD FUNKCJI ZDANIA
ZAWARTOŚĆ INFORMACYJNA ZDANIA OBEJMUJE:
PUNKT WYJŚCIA – to, co znane nadawcy i odbiorcy (zakotwiczenie nowego w starym)
THEMA DATUM (TEMAT, TOPIC): o czym?
THEMA NOVUM (REMAT, RHEMA): co? – PREDYKAT LOGICZNY
Uwaga, uwaga / nadchodzi! Alarmu jak Słonimski w 1939 roku / ogłaszać nie trzeba. Rodzą się / pytania z podręcznika pierwszego roku dziennikarstwa.
THEMA, RHEMA; nawiązanie anaforyczne
3.4 K. BÜHLER, SPRACHTHEORIE, 1934
ROZPOZNANIE:
przedstawiciel filozofii idealistycznej
autor jednej z najważniejszych prac językowych; jako pierwszy zauważył i opisał teoretycznie deiktyczną istotę zaimka
PSYCHOLOGIA POSTACI na gruncie psychoanalizy Freuda: życie człowieka nie jest zespołem elementarnych zjawisk psychicznych. ale składa się z całości zwanych POSTACIAMI, cechy tych całości nie dają się zredukować do właściwości części składowych; istotna jest relacja między postacią a elementarnymi przeżyciami – prymarna jest całość, z niej wtórnie wyodrębnia się części składowe
CZTERY AKSJOMATY
KOMUNIKACJA GŁOSOWA REALIZUJE SIĘ W AKCIE MOWY

UZUPEŁNIENIE: ego – hic – nunc (ja – tu – teraz), tzn.:
akt mowy możliwy jest tylko wtedy, gdy istnieje nadawca i odbiorca
nadawca kontaktuje się z odbiorcą (KOMUNIAKACJA JĘZYKOWA) i powiadamia go o rzeczywistości – oto istota języka
SKŁADNIKI AKTU MOWY:
NADAWCA
ODBIORCA
ZNAK
RZECZYWISTOŚĆ (przedmiot)
FUNKCJE JĘZYKOWE wyznaczane przez składniki aktu mowy – realizują się tylko w nim
nadawca: WYRAŻANIE (Ausdruck) = SYMPTOM
odbiorca: APEL = SYGNAŁ
rzeczywistość: PRZEDSTAWIENIE = SYMBOL
znak: SYMPTOM, SYGNAŁ, SYMBOL
ZJAWISKA JĘZYKOWE TO ZNAKI
→ AKSJOMAT ABSTRAHUJĄCEJ RELEWANCJI
↓ ↓

ZNAK może być definiowany jako:
znak sam w sobie (nieinteresujące dla języka)
coś, co stoi w miejsce czegoś innego → zachodzi zasada AR
wydobywanie znaczenia z szumu – nie wszystko cechy znaku związane są z funkcją znaczenia, tylko niektóre są relewantne, tj. odróżniają znaczenia, i to je należy badać
FUNKCJA DIAKRYTYCZNA – odróżnianie znaków
wnioski:
wyraz jako struktura fonologiczna ZASTĘPUJE RZECZ lub KLASĘ RZECZY
wyraz jako struktura fonologiczna posiada W TEKŚCIE tzw. FELDWERT, tj. WARTOŚĆ POZYCYJNĄ (w otoczeniu kontekstu) z otoczenia SYNSEMANTYCZNEGO (SYNSEMANTYCZNY – nie posiada samodzielnego znaczenia, odnajduje je dopiero w koneksji)
CZTERY ASPEKTY REALIZACJI JĘZYKA wyznaczane przez krzyżujące się opozycje:

STANOWISKO SUBIEKTYWNE (nadawca!)
STANOWISKO OBIEKTYWNE
WYŻSZY STOPIEŃ FORMALIZACJI
TWÓR (Sprachakt) – rezultat działania, konkretny, dany, jednostkowy wypowiedziany tekst,
np. rozmowa telefoniczna (st. II)
TWÓR JĘZYKOWY (Sprachgebilde) – najwyższy stopień formalizacji, zespół reguł, system językowy (st. IV)
NIŻSZY STOPIEŃ FORMALIZACJI
MÓWIENIE (Sprachandlung) – działanie indywidualne (st. I)
PRODUKT (Sprachwerk) – produkt przemyślanego działania językowego,
np. list, książka (st. III)
REZULTATY: wyróżnienie mówienia jako działania indywidualnego – język mówiony to język spontaniczny i to jest prawdziwy język (można go badać od momentu istnienia możliwości nagrania)
JĘZYK TO DWUKLASOWY SYSTEM ZNAKÓW
[SYSTEMY ZNAKÓW: 1. JEDNOKLASOWE, tj. zamknięte, nie można nic dodać – znaki globalne, np. okrętowe, świetlne; 2. BINARNE, tj. otwarte, podzielne, umożliwiające kombinowanie ich z innymi systemami binarnymi (ilość kombinacji jest nieograniczona mimo ograniczoności elementów) – odkrycie B. polega na umieszczeniu w tej grupie języka]
KLASA 1. – INWENTARZ ZNAKÓW: otwarty, może być poszerzany o neologizmy, composita i zapożyczenia
KLASA 2. – ŚRODKI UMOŻLIWIAJĄCE TRANSFORMACJĘ KLASY 1. W STRUKTURĘ ZŁOŻONĄ, tj. inwentarza znaków (wyrazów o funkcji symbolicznej) w zdania
rozwinie tę kwestię E. BENVENISTE: ze wszystkich znaków na świecie tylko znak językowy posiada dwa wymiary: semiotyczny i symboliczny
TEORIA DEIKTYCZNA ZAIMKA
Bühler odkrył DWIE PŁASZCZYZNY SEMANTYCZNE JĘZYKA
PŁASZCZYZNA DEIKTYCZNA (deixa = wskazanie), sam kontekst i rzeczywistość dostarczają informacji, których, odwoławszy sie do deixy, nadawca nie musi odbiorcy komunikować dosłownie, np. Daj mi to.
PŁASZCZYZNA SYMBOLICZNA tworzy kontekst – znak pełni funkcję w stosunku do kontekstu.
PŁASZCZYZNĘ DEIKTYCZNĄ tworzą elementy związane z aktem mowy, tzw. KOORDYNATY – elementy koordynujące akt mowy: ego – hic – nunc
DEIXĘ realizują ZAIMKI OSOBOWE I WSKAZUJĄCE obecne w akcie mowy, nie posiadające znaczenia autonomicznie, ale poprzez odesłanie do innego symbolu
SPOSOBY WSKAZYWANIA:
ad oculos – WSKAZYWANIE NAOCZNE, w konkretnym akcie mowy
WSKAZYWANIE ANAFORYCZNE, w tekście – środki anaforyczne umożliwiają spójność tekstu (KATAFORA – odwrotność anafory, zapowiedź tego, co nastąpi w dalszej części tekstu)
am Phantasma – WSKAZYWANIE WYOBRAŻENIOWE, dot. rzeczy istniejących w wyobraźni

4 FORMALIZM
4.1 TWÓRCA FORMALIZMU – LOUIS HJELMSLEV
4.2 SZKOŁA – GLOSSEMANTYKA
4.3 WYODRĘBNIENIE FORMY Z SUBSTANCJI
FORMA FONICZNA: ta część substancji fonicznej, która wywołuje konsekwencje na przeciwstawnej sobie płaszczyźnie pojęciowej (pod wpływem pewnych cech fonologicznych [fonemów] nastąpi wywołanie obrazu pojęciowego)
FORMA POJĘCIOWA: ta część substancji pojęciowej, która może być ujęta w słowa i wywoła konsekwencje na przeciwstawnej sobie płaszczyźnie fonicznej
SUBSTANCJA FONICZNA SUBSTANCJA POJĘCIOWA

forma foniczna – wydzielenie fragm. = zrozumienie – forma pojęciowa
FORMA to część substancji danej płaszczyzny, która wywołuje konsekwencje na płaszczyźnie przeciwnej; wydzielony fragment staje się formą w stosunku do własnej płaszczyzny8
FORMA POJĘCIOWA to rzeczywistość pozajęzykowa podzielona \przez wyrazy danego języka na pewne fragmenty; to podział rzeczywistości obiektywnej (istniejącej poza umysłem) przez język; to rzeczywistość semantyczna, może być abstrakcyjna
O formie pojęciowej lub fonologicznej decydują OPOZYCJE (nie jestem tym drugim) – w zakresie pojęć (obiektów, które dostrzeże język) i dźwięków
5.4 WPŁYW DE SAUSSURE’A
JĘZYK nie może być substancją – jest FORMĄ z niej wydzieloną, ponieważ jest systemem relacji abstrakcyjnych
ZNAK: signifiant – signifié → rozwinięcie: w języku należy wyróżnić dwa plany
EXPRESSION – forma foniczna, środki, za pomocą których wyraża się treść
CONTENU – zawartość treściowa, rzeczywistość, o której język komunikuje

ANTYNOMIE
CONTENU
EXPRESSION
SUBSTANCJA TREŚCI,
obiektywna rzeczywistość
SUBSTANCJA WYRAŻANIA,
ruchy narządów mowy, fale głosowe
FORMA TREŚCI,
psychiczny, subiektywny, narzucony przez język obraz rzeczywistości; wywołuje ją w odbiorcy forma expression nadawcy
FORMA WYRAŻANIA,
niesubiektywny obraz substancji wyrażania, czyli dźwięków języka, tj. dźwięki wybierają obraz dla przedstawionej treści, podmiot nie ma wpływu na kształt obrazu; wywołuje ją nadawca
BADANIE FORMY EXPRESSION W RELACJI DO FORMY CONTENU = FORMALIZM – nadawanie faktom związanym z semantyką opisu formalnego (bogactwo semantyki sprowadzić do dwuwartościowej logiki
FORMA to czysta struktura, całkowicie niezależna i oderwana od substancji; to sieć nakładających się na substancję relacji
METODOLOGIA – DEDUKCJA (Hjelmslev: metoda indukcyjna narażona jest na setny, niezgodny z dotychczasowymi, przypadek burzący regułę), AKSJOMATYCZNA
cf. de Saussure: metafora – język jest jak gra w szachy – nieistotna jest materia (substancja), z jakiej zbudowane są figury, ale kształt figur (forma) implikujący reguły – reguły abstrakcyjne
5.4 KONTRARGUMENTY WOBEC HJELMSLEVA:
nie istnieje język bez jednostki i społeczeństwa
nie istnieje czysta struktura w języku – forma musi być osadzona w substancji
5.5 NORMA9
LANGUE to system językowy, który rozumieć można jako:
CZYSTY SCHEMAT (FORMA)
NORMA – określona realizacja społeczna (nie parole, ale przepis), niezależna od szczegółowych przejawów
USUS – zespół zwyczajów przyjętych w danym społeczeństwie
KOLEJNOŚĆ ZAISTNIENIA: parole – usus – norma
NORMA to fikcja, jest abstrakcją otrzymaną z ususu na zasadzie chwytu metodologicznego; jest własnością językoznawców;
WNIOSEK HJELMSLEVA: badany ma być czysty schemat
6 METAFORY W LINGWISTYCE (pokazanie pojęć abstrakcyjnych przez analogię): langue to skarb w umysłach użytkowników; znak językowy to kartka papieru; synchronia to pień oglądany z zewnątrz, diachronia to pień przecięty (sęki); język to szachy.

Więcej
Cze 13, 2014

Opublikowany by | 0 Comments

Wiara po polsku

Wiara po polsku

Polska to kraj ludzi wierzących. A przynajmniej tak sugerują dane statystyczne. Co więcej, na ich podstawie można wyciągnąć wniosek, że Polacy są narodem bardzo wierzącym. Niemal dziewięćdziesiąt sześć procent narodu deklaruje, że jest katolikami. Czy liczba ta przekłada się na szturmowanie świątyń w niedzielne poranki i popołudnia. Zdecydowanie nie. Jeszcze kilka lat temu co drugi zdeklarowany Polak uczęszczał regularnie do kościoła. Obecnie wskaźnik ten znacząco zmalał. Czy zatem można powiedzieć, że wiara Polaków kończy się na deklaracjach, w ślad za którymi nie idą żadne konkretne czyny?  Niekoniecznie. Tym bardziej, że z biegiem lat coraz większa liczba rodaków decyduje się na skorzystanie z sakramentów takich jak sakrament pokuty i przystąpienie do komunii. Kościół dostrzega potrzebę walki o przyciągnięcie wiernych, którzy nie czują się z nim związani jak dawniej, ale także młodych ludzi. Wielu z nich nigdy nie było zachęcanych do regularnego uczęszczania na msze. Rodzice sami zaczęli tracić zaufanie do Kościoła, więc nie zmuszali swoich pociech do jego odwiedzania. Jednocześnie sam Kościół przez długi okres czasu wydawał się nie dostrzegać problemu. Duchowni zakładali, że to ludzie mają przyjść do nich, a nie na odwrót. Obecnie obu stronom zależy na spotkaniu się w połowie drogi. Kościół dostrzega potrzebę wyjścia naprzeciw wiernym, a ci ostatni coraz bardziej skłaniają się w stronę powrotu do tradycji. Chętniej także uczestniczą w obrzędach. Polska nadal postrzegana jest jako kraj katolicki. Nie tylko w statystykach. Wielu rodaków przyznaje, że choć ma ambiwalentny stosunek do wielu kwestii związanych ze współczesnym Kościołem, to jednak wiara nadal odgrywa dużą rolę w ich życiu i nie zamierzają rezygnować ani z niej, ani całkowicie ucinać kontaktów z Kościołem.

Więcej